Kabakulak, çoğu zaman çocuklarda görüldüğü için çocukluk çağı hastalığı olarak bilinmektedir. Yetişkinler de kabakulak hastalığı geçirebilir, fakat yetişkinlerin kabakulak olma olasılığı çocuklara göre çok daha azdır.
İçerikler
Kabakulak Nedir?
Kabakulak, kulağın her iki yanında bulunan ve parotis tükürük bezleri olarak bilinen bezleri etkileyen bir enfeksiyondur. Kulağın iki tarafında da yer alan bu bezlerden herhangi birinin veya ikisinin aynı anda şişmesi sonucu oluşan bu hastalık, en çok 5-9 yaş arası çocuklarda görülmektedir.
Kabakulak Neden Olur?
Kabakulak hastalığına paramiksovirus ailesi içerisinde yer alan bir RNA virüsü olan kabakulak virüsü neden olmaktadır. Kabakulak virüsü özellikle kış ve yaz aylarında daha rahat yayılabildiği için hastalığa bu zamanlarda daha sık rastlanmaktadır. Kabakulağa neden olan kabakulak virüsü kişiden kişiye bulaşabildiği için kabakulak hastalığı bulaşıcı bir hastalıktır. Tükürük ve yakın temas gibi durumlarda kolaya yayılabildiği için özellikle çocukların bir arada olduğu okul, park veya kreş gibi yerlerde hızlıca yayılabilmektedir. Eğer etrafınızda kabakulak hastası olan biri olduğunda olabildiğinde yakın temastan kaçının.
Kabakulak Belirtileri Nelerdir?
Kabakulak belirtileri genellikle hastalıktan 1-2 hafta sonra ortaya çıkmaktadır. Başlangıçta hafif belirtiler görülse de hastalık ilerledikçe belirtiler ağırlaşmaya başlamaktadır. Hastalığın ilk evresinde yaygın olarak görülen belirtiler şu şekildedir;
- Hafif ateş
- İştahsızlık
- Mide bulantısı
- Yorgunluk
- Halsizlik
- Baş ağrısı
İlk belirtiler bu şekildeyken hastalığın ilerleyen dönemlerde tedavi yapılmadığı takdirde belirtiler daha da ağır olmaktadır. Hastalığın ileri dönemlerine görülen belirtiler şunlardır;
- Yemek çiğneme sırasında ağrı
- Karın ağrısı
- Yüz ağrısı
- Ağız kuruluğu
- Şişliğin olduğu bölgede yoğun ağrı
Kabakulak Tanısı Nasıl Konur?
Kabakulak tanısı için genellikle belirtileri incelemek yeterlidir, fakat doktor bazı durumlarda fizik muayene veya kan testi isteyebilir. Kabakulak tanısı için doktora gittiğinizde doktor öncelikle belirtilerinizi incelemektedir. Yüz şişmesi, bademcik pozisyonu ve vücut sıcaklığı gibi birtakım değerlere bakıldıktan sonra genelde direkt tanı konulmaktadır. Eğer doktor tanıyı kesin olarak yapamazsa kan testi, idrar testi veya tükürük örneği isteyebilir. Bu testler sonucu tanı kesin olarak konulmaktadır. Ayrıca, doktorunuz eğer menenjit ya da beyin iltihabından şüpheleniyorsa gerekli tanı için iğne yardımıyla omurgaya girerek beyin omurilik sıvısı örneği alabilir.
Kabakulak Tedavi Yöntemleri
Kabakulak hastalığının özel bir tedavisi yoktur. Tedavi sadece şikayetleri gidermek amaçlı yapılmaktadır. Şu uygulamalar yardımıyla hastalık belirtileri hafifletilebilir;
- Hastalık süreci boyunca gün içinde sık sık yatak istirahati yapmak. Böylece hem hastalığın yayılması önlenir hem de kişinin bağışıklığı güçlenir.
- En az 2-3 litre sıvı almak. Yüksek ateş sebebiyle vücut sıvısı kaybedildiği için bol miktarda sıvı almak vücut sıvısının yeniden artmasına sebep olacaktır.
- Hastalık süresince asitli yiyecek ve içeceklerden uzak durmak. Asitli yiyecek ve içecekler tükürük bezlerinde daha fazla ağrıya sebep olabileceği için kaçınmak gereklidir.
- Doktorun yazdığı ilaçları kullanmak. Kontrol sırasında doktorunuz gösterdiğiniz belirtilere göre ateş düşürücü veya ağrı kesici ilaçlar yazabilir. Bu ilaçları doktorun önerdiği miktarda kullanmak belirtilerinizin geçmesi için oldukça faydalı olacaktır.
Bu tedavi yöntemlerinin haricinde kabakulak hastalığının bir aşısı da bulunmaktadır. Hastalıktan korunmanın en etkili yolu olan aşıyı yaptırdığınızda, kabakulak virüsünü kapsanız bile hastalığı belirti göstermeden veya çok hafif belirtilerle atlatabilirsiniz.
Kabakulak Komplikasyonları
Kabakulak hastalığı çeşitli komplikasyonlara yol açabilmektedir. Çocuklardan ziyade genellikle yetişkinlerde görülen bu kabakulak komplikasyonları şu şekildedir;
Orşit
Orşit, sadece erkeklerde görülen bir kabakulak komplikasyonudur. Orşit komplikasyonunda virüsler testislere giderek testislerin şişmesini sağlar ve testislerde büyük bir ağrı yaratır. Neredeyse 5 erkekten 1’inde rastlanan bu durumda şişme genellikle 1 hafta içinde azalmaktadır. Nadiren kısırlığa da neden olmaktadır.
Ensefalit
Ensefalit, beyin dokusunun enfekte olması sonucu meydana gelen ve bazen ölümcül olabilen bir durumdur. Ortalam 6000 kabakulak vakasından birinde görülen bir komplikasyon olduğu için oldukça nadir görülmektedir.
Menenjit
Oldukça nadir görülen menenjit komplikasyonu, kabakulak virüsünün kan dolaşımı yoluyla merkezi sinir sistemine bulaşması sonucu oluşan bir durumdur. Merkezi sinir sistemine bulaşan virüs, beyni saran meninks zarlarının iltihaplanmasına yol açar.
Pankreatit
Pankreatit, virüsün pankreasta iltihaplanmaya sebep olması sonucu olan bir komplikasyondur. Ortalama 20 vakadan birinde rastlandığı için diğer komplikasyonlara göre biraz daha fazla görülmektedir. Genelde hafif belirtilerle atlatılan bu hastalıkta sadece üst karın bölgesinde ağrı görülmektedir.
Ooforit
Ooforit, yalnızca kadınlarda görülen bir durumdur. Bu komplikasyonda yumurtalıklar enfekte olarak şişer ve ağrı yaratır. Nadiren kısırlığa yol açsa da erkenden doktora gidip kontrolünüzü yaptırdıktan sonra uygulanan tedaviler yardımıyla zararsız atlatılabilmektedir.
