Kızamık Nedir? Belirtileri Nelerdir? Komplikasyonları ve Tedavi Yöntemleri

Kızamık hastalığı, tüm dünyadaki en önemli sağlık sorunlarından biridir. Önceden binlerce kişinin ölümüne sebep olmasına rağmen aşı bulunduktan sonra ölüm sayıları büyük düşüş gözlenmiştir.

Kızamık Hastalığı Nedir?

Kızamık hastalığı, özellikle çocukluk çağındaki kişilerde görülen bir enfeksiyon hastalığıdır. Birçok enfeksiyon hastalığında olduğu gibi kızamık da bulaşıcı bir hastalıktır. Bu yüzden, özellikle kış ve ilkbahar aylarında vaka sayılarında yükselme görülmektedir. Kızamık hastası olan biri hastalığa karşı bağışıklık kazandığı için hayatı boyunca bir daha kızamık olmaz.

Kızamık çocuk hastalığı olarak görülmesine rağmen daha önce kızamık hastası olmamış ve aşılanmamış yetişkinlerde de görülmektedir. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde kızamık hastalığı birçok komplikasyona yol açabileceği için aşı veya tedavi olmak hayati öneme sahiptir.

Kızamık Hastalığı Neden Olur?

Kızamık hastalığına paramyxoviridae ailesine ait bir rubeola virüsü olan kızamık virüsü neden olmaktadır. Son derece bulaşıcı olan bu virüs sadece insandan insana bulaşmaktadır. Havada yaklaşık 1 saate kadar asılı bir şekilde kalabilen kızamık virüsü, havayı solan kişiye anında bulaşabilir. Kızamık virüsünün dayanıksız olduğu durumlar sadece 20 derece altı, 37 derece üzerindeki sıcaklıklar ve ultraviyole ışınlardır. Bu durumlar haricindeki her yerde asılı kalıp bulaşabilir. Kızamık virüsü solunum yolunun haricinde direkt temas yoluyla da bulaşabilmektedir. Eğer kızamık hastası olan biriyle uzun süre yakın temasta bulunursanız hastalığı kapma ihtimaliniz oldukça yüksektir.

Kızamık Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kızamık belirtileri ilk olarak hastalığın bulaşmasından yaklaşık olarak 8-12 gün sonra ortaya çıkmaktadır. Görülen belirtiler şu şekildedir;

• Yüksek ateş
• Öksürük
• Burun akıntısı
• Göz kızarıklığı
• Boğaz ağrısı
• Halsizlik
• Ağız içinde ve diş etlerinin etrafında küçük gri lekeler (Koplik lekeleri)
• Karakteristik döküntü

Kızamık belirtilerinin görüldüğü ilk 2-3 gün sadece ateş ve öksürük belirtileri olduğu için hastalık grip ve nezle gibi başka hastalıklarla karıştırılmaktadır. 3 gün sonrasında döküntü ve leke belirtileri sayesinde hastalığın kızamık olduğu daha kolay tespit edilebilmektedir. Döküntüler öncelikle kulak ve ense arkasında başlar. Ardından yüze, gövdeye ve en son da kol ve bacaklara yayılır.

Yüksek ateşin 4-5 günden fazla sürmesi vücutta başka komplikasyonların gelişmesine sebep olabilir. Kızamık vakalarının %30’unda görülen bu komplikasyonlar çoğunlukla zatürre ve orta kulak iltihabıdır.

Kızamık Hastalığı Komplikasyonları

Kızamık hastalığı komplikasyonları virüsün yayılması veya kızamıklı dokulara başka bakterilerin yerleşmesi ile oluşmaktadır. Genel olarak oluşan komplikasyonlar zatürre ve orta kulak iltihabı olsa da bazı Subakut Sklerozan Panensefalit (SSPE) gibi tehlikeli ve ölümcül komplikasyonlar da görülmektedir. Kızamık hastalığında görülen komplikasyonlar şunlardır;

• Orta kulak enfeksiyonu
• Konjonktivit (Göz enfeksiyonu)
• Larenjit (Ses tellerinin ödemlenmesi, ses değişimi)
• Solunum yolu ve akciğer enfeksiyonları
• Ateşli nöbet
• Beyin iltihaplanması
• Göğüs ağrısı
• Menenjit

Kızamık Aşısı Ne Zaman Yapılmalıdır?

Kızamık aşısı hastalıktan korunmak için en etkili yoldur. Çocukluk döneminde yapılan kızamık aşısı 2 doz halinde yapılmaktadır. İlk dozun koruyuculuk oranı %93 iken, ikinci dozdan sonra bu oran %97’ye kadar çıkmaktadır. İlk doz 12. ayda yapılırken, ikinci doz 48. ayda yapılmaktadır. İki dozu da olan kişilerin hastalığa olan bağışıklığı ömür boyu sürmektedir. Eğer çocukluğunda tamamen aşı olmayan veya yalnızca ikinci dozu olmayan bir yetişkinseniz erişkin aşı programı kapsamında kızamık aşısı olabilirsiniz.

Aşılanmamış çocuklarda hastalığın oluşma riski ve hastalığın komplikasyon oluşturma riski daha fazladır. Bu yüzden kızamık aşısının en kısa sürede yapılması çocuk sağlığı için oldukça önemlidir. Yapılmaması durumunda aşısız çocuk kızamık hastası olabileceği gibi ishal, körlük ve beyin iltihaplanması gibi komplikasyonlar da geliştirebilmektedir.

Kızamık Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Kızamık hastalığı tanısı için genel olarak hekim muayenesi yapılmaktadır. Deri döküntüsü ve leke belirtileri kızamık tanısı koymak için yeterli olmaktadır. Eğer ortada kesin olmayan bir durum oluşursa doktor ek olarak laboratuvar testleri isteyebilir. Testler sonucu elde edilen bilgilere göre kızamık hastası olup olmadığınız tanısı konur.